Wat is dagbesteding?
Dagbesteding is een vorm van begeleiding voor jongeren die (nog) niet toe zijn aan betaald werk of onderwijs. Het biedt structuur, sociale contacten en zinvolle activiteiten, afgestemd op wat iemand kan en nodig heeft. Denk aan activiteiten zoals creatief bezig zijn, werken in een tuin of helpen in een keuken of atelier.
Dagbesteding helpt jongeren om zich verder te ontwikkelen, hun dagritme op te bouwen en mee te doen in de samenleving. Voor sommige leerlingen is dagbesteding tijdelijk, voor anderen is het een langdurige oplossing.
Dagbesteding is bedoeld voor jongeren die:
- een (arbeids)beperking hebben;
- intensieve begeleiding nodig hebben;
- niet (meer) in aanmerking komen voor werk of vervolgonderwijs;
- recht hebben op ondersteuning via de Wmo of WLZ.
Soorten dagbesteding
Dagbesteding is er in veel verschillende vormen, creatief, groen, horeca, etc. Zo is er altijd iets dat past bij de interesses, mogelijkheden en het tempo van de leerling. In samenwerking met school wordt, overeenkomstig met de uitstroombestemming, een dagbesteding gezocht.
Belevingsgerichte dagbesteding
Gericht op ontspanning en zintuiglijke beleving. Activiteiten zijn vooral bedoeld om te genieten en tot rust te komen, zoals muziek, creatief bezig zijn, wandelen of snoezelen.
Activiteiten dagbesteding (activerende dagbesteding)
Gericht op het stimuleren van vaardigheden en het actief bezig zijn. Denk aan creatieve workshops, bewegen, cognitieve spelletjes of lichte huishoudelijke taken. Doel is om mensen actief te houden en ontwikkeling te stimuleren.
Arbeidsmatige dagbesteding
Lijkt op (betaald) werk, maar is aangepast aan wat iemand aan kan. Bijvoorbeeld horeca, productie- of inpakwerk, werken in een tuin of houtwerkplaats. Doel is structuur bieden, een zinvolle invulling van de dag en soms toewerken naar betaald werk.
Toelatingscriteria voor dagbesteding
Een leerling komt in aanmerking voor dagbesteding wanneer er sprake is van:
- Een beperking (lichamelijk, verstandelijk of psychisch)
- Een (tijdelijke of structurele) afstand tot arbeid of onderwijs
- Een noodzaak tot begeleiding in de dagelijkse structuur
- Een indicatie via Wmo, WLZ of Jeugdwet
- Sommige aanbieders hanteren aanvullende criteria, zoals:
– Leeftijd (bijv. vanaf 18 jaar)
– Mate van zelfstandigheid, leerbaarheid en/of 24-uurszorg
– Beschikbaarheid van vervoer of begeleiding
Hoe ziet de route naar dagbesteding eruit?
De weg naar dagbesteding loopt via verschillende stappen en is afhankelijk van de situatie van de leerling.
Stap 1 – Signalering & oriëntatie
– De school signaleert dat een leerling dagbesteding nodig heeft.
– Gesprek met leerling en ouders/verzorgers.
– Oriëntatie op mogelijkheden: welke vormen van dagbesteding zijn er?
Stap 2 – Indicatie aanvragen
– Bepalen in overleg met school en hulpverlening welke wet van toepassing is:
Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) → via de gemeente.
WLZ (Wet langdurige zorg) → via het CIZ.
– Ondersteuningsbehoefte in kaart brengen.
– Aanvraag indienen met hulp van ouders, school of zorgverlener.
Stap 3 – Verwijzing en toewijzing
– Gemeente (bij Wmo) of CIZ (bij WLZ) beoordeelt de aanvraag.
– Bij akkoord: toewijzing van ondersteuning/dagbesteding.
– Keuze voor aanbieder op basis van interesses, mogelijkheden en beschikbaarheid.
Stap 4 – Kennismaking met aanbieder
– Intakegesprek bij dagbestedingslocatie.
– Eventueel proefplaatsing of meeloopdagen.
– Bespreken doelen en verwachtingen.
Stap 5 – Start dagbesteding
– Officiële start bij de aanbieder.
– Overdracht van relevante informatie vanuit school.
– Nazorgmoment of evaluatie na enkele weken.